Kader, başımıza gelecek her şeyi Allah’ın ezelde bilip takdir etmesidir. Bilmesi tamam, peki takdir etmesi ne demek?

Dünyada aynı anda milyarlarca insan yaşıyor, her biri mutlak olarak kendi iradesiyle hareket etse olaylar tıkanır, dünyada bir düzen olmazdı. Allah bizim irademize bıraktığı şeyleri bile takdir etmiştir, yani programlamıştır.

Bazen bazı şeyleri yapmak isteriz ama yapamayız. Çiftçi tarlasını eker, sular, her türlü bakımını yapar ama bazen mahsul alamaz; dolu vurur, kuraklık olur, tarlası yanar gibi… Böyle bir örgü vardır ya işte bu Allah’ın takdiridir. Youtube’da trafik kazalarının kamera kayıtlarına bakarsanız, adeta milimetrik bir hesap görürsünüz. Birbirine giren onlarca arabanın arasından iğne deliğinden geçer gibi bir arabanın sıyrılıp geçtiğini görürsünüz. Ya da fırlayan bir otomobil lastiğinin 500m ötede kendi halinde kaldırımda yürüyen bir insanın eceli olduğunu… Buna “kaza” denir ki dilimize de böyle geçmiştir. Keza bizim doğduğumuz zaman, mekân, anne-baba vs… bunlar da yine bizim irademiz dışında gelişen Allah’ın takdir ettiği şeylerdir. Bunun dışındaki amellerimiz kendi irade ve tercihlerimizin neticesidir. Allah’ın bunları ezelde biliyor oluşu bizi rüzgârın önündeki bir gazel gibi hareket etmeye zorlamaz.

Peki, evlilik bu örgünün neresindedir?

Evlilik tıpkı rızık gibidir. Bizim irademizle gerçekleşir. Evlenmek istemek veya istememek bizim tercihimizdir. Evlendiğimiz kişiyi seçmek de yine bizim tercihimizdir. Nasıl ki Allah rızkımızı takdir etmiştir ama bizim çalışmamıza bağlamıştır. Herkes rızkı verenin Allah olduğunu bilir ama bununla birlikte her sabah kalkıp o takdir olunan rızkını aramaya çıkar. İşte evlilikte de aynı bu şekilde hareket etmek gerekir.

Bugün maalesef birçokları kendi tercihlerinin ya da toplumsal kabullerin  neticelerini de kadere bağlıyor. Evlilik için aranılan yıllar, talep edilen yıllar, gözlerin aradığı yıllar evliliğe mesafeli duruluyor, bayramlarda “evlilikten” bahis açanlara surat asılıyor ve fakat akranları evlenip çoluk çocuğa karıştıktan sonra “kısmetim kapalı” deniliyor. Sözgelimi 18-25 yaş arasında iken “çevresinde” evlenmesi muhtemel aday sayısı 20 ise, ilerleyen yaşlarda bu 3-5’e düşmektedir.

Bir çiftçi kış günü karın üzerine tohum serpip mahsul alabilir mi? İşte evlilik tohumunu da hayatın ilk baharında serpmek gerekiyor… Bir esnaf insanların alışverişte olduğu gündüz vakti dükkânını açmasa da herkesin uykuda olduğu gece vakti açsa satış yapabilir mi? İnsanların talebini dikkate alması gerekir değil mi? İşte evliliğin de tohum serpmeye, kapıyı açık tutmaya elverişli bir dönemi vardır ki, onu gözetmek gerekir. Dolayısıyla açık tutulması gereken bir zamanda kendi iradeleriyle bu kapıyı kapalı tutanların neticelerini salt kadere bağlaması isabetli bir yaklaşım olmayacaktır.

Bir büyüğümüzden şöyle bir soru aldım; “Hocam bizim zamanımızda evliliğin kaderi 21-22 yaştı, askerden gelen evleniyordu da şimdi 30-35’e mi çıktı?

Öyle ya, kader de mi evlilik yaşına zam yapıyor? Değil! İfade etmeye çalıştığım gibi tercih meselesi. Tabi bir takım toplumsal telkin ve tahriklerin de bunda payı büyüktür. Özellikle 90nesli bu telkin ve tahriklerin kurbanı oldu.

Lakin geride işaret ettiğimiz gibi; bazen insan en mümbit tarlaya en uygun zamanda en uygun tohumu serpse de mahsul alamayabiliyor. En doğru zamanda, en yerinde yatırımı yapsa da zarar edip batabiliyor. Etrafımızda görürüz, yıllarca bir fiil evlenmeye çalışıp da hiçbir olumsuzluk olmadığı halde bir türlü evlenemeyenler vardır; ancak istisnalar kaideyi bozmaz. İstisnaları merkeze alarak genellemek ve bütün evlilikleri mutlak kadere bağlamak doğru değildir.

Bu bağlamda atalarımız “Ava giden avlanır” demişler. Yani her ava giden avlanamaz (av elde edemez) ama illaki avlananlar, ava gidenlerdir, ava gitmeyenlerin ayağına av gelmez, demek istemişlerdir. Dolayısıyla vakitlice evlenmeye kast edenlerin çok büyük çoğunluğu evlenmektedir, bu çok açık.

Eşimiz de keza bizim kendi tercihimizdir. Ancak bazen kader örgüsünü belirgin bir biçimde bu alanda görürüz. Hayret ederiz; “bu nasıl oldu?” ya da “bunlar nasıl birbirini buldu?” diye.

Burada şöyle bir tasvir yapayım. Bir delikanlı her gün sabah 08:30’da A21 otobüsüyle işe gidiyor. Fakat bir gün uyuyakaldı otobüsü kaçırdı ve bir sonraki 09:00 otobüsüne bindi. Orada annesiyle hastaneye giden bir kız gördü, beğendi, harekete geçti araştırdı etti ve onunla evlendi. Otobüsü bir gün önce kaçırsa göremeyecek, bir gün sonra kaçırsa yine göremeyecek; o gün, o saatte, o otobüste, o kızı bulduran kaderin bu örgüsüdür işte. Ancak birbirleriyle evlenmeyi tercih eden yine kendileridir, cebir yoktur.

Son söz: X platformunun sosyolojik yapısının farkındayım. Onun için ümitsizlik yok, duaya devam, girişimlere devam, ne kadar rutini bozarsak, ne kadar sosyal olursak ve evliliğe açık görüntüsü verirsek evlilik de bize bir o kadar gelir. Özellikle 90 nesli geç evlilik propagandalarının kurbanı oldu. Birçokları kendilerine uygun akranlarından ayrı düştü, dolayısıyla bu noktada mümkün olduğunca aracı olmaya, birbirine uygun insanları birbirine buldurmaya gayret gösterelim. Bunu kendimize kulluk vazifesi bilelim.

Efendimizin (s.a.s.) bir hadisiyle bitirelim: “Ey Ali! Şu üç şeyi geciktirme! Vakti gelen namazı; hazır olan cenazeyi; dengini bulduğunda bekârlerı evlendirmeyi…”

(Tirmizi, Salat,127, Cenaiz, 73; Hâkim, 2/176)

Mesut Özbilir/ 05.03.2024

İLGİLİ YAZILAR:

“EVLİLİĞİ 25 YAŞINDAN SONRAYA BIRAKMAMAYA ÇALIŞIN” TAVSİYEMİZİN SEBEPLERİ

İSTİHÂRE NEDİR? NASIL YAPILIR? EVLİLİK ÖNCESİ İSTİHARE GEREKLİ MİDİR?

The post EVLİLİK KADER ÖRGÜSÜ Eşimiz kaderimiz midir? Evlilik kader midir? first appeared on Mesut Özbilir.

The post SİYASETİN KADİM MÜNAKAŞASI: KADER first appeared on Mesut Özbilir.

Hayrın da şerrin de yaratıcısı olan Allah her şeyi bir sebebe istinaden vücuda getirmektedir; ancak bu her zaman mutlak değildir. Çoğu kere sebepler bertaraf olabilmekte, fizik kanunlarının izah edemeyeceği ve anlamlandıramayacağı hadiseler de meydana gelebilmektedir. Dolayısıyla alanın uzmanları tarafından ortaya konulan ikazlar tabii ki dikkate alınıp gerekli tedbirler alınmalıdır; lakin bunu mutlaklaştırıp abartmak da doğru değildir. Zira itikadımız odur ki; ecel gelmişse 25-30 yaşında sapasağlam bir delikanlı da olsanız kalp krizi adı altında bir yaprak gibi dalınızdan düşersiniz, ecel gelmediyse 90 yaşında da olsanız bir hafta sonra moloz yığınlarının altından sağ salim çıkarsınız. Nitekim bu sıralar her ikisinin de örneklerini pek fazla görmekteyiz. Kuran-ı Kerim’de şöyle buyurulmuştur:

“Hiçbir kimse Allah’ın izni olmadan ölmez; ölüm, belli bir vakte bağlanmıştır…” (3/Âl-i İmrân, 145)

Bir örnekle açıklamak gerekirse; hani böyle ekonomistler olur ya, dolar 8₺ iken “Dolar 10₺ olacak” derler, bir kaç sene sonra dolar 10₺ olunca da “Ben demiştim” diye ekranlara çıkarlar veya 10₺ iken 12₺ olacak derler, bir kaç sene sonra 12₺ olunca “Söylemiştik” derler ya; bu deprem işi de biraz böyle. Önceden fay hattı üzerinde bir potansiyel olduğu saptanıyor ancak bu ne anlama geliyor? Zaten depremin potansiyel olarak var olduğunu ve her an vuku bulacağını herkes biliyor. Mesela bugün İstanbul’da büyük bir deprem olacağı söyleniyor ki bu 3-5 milyon can kaybı demek. Bunu bilmek bugün neyi değiştiriyor? Çaresiz bekliyoruz… Bundan önce böyle oldu, bundan sonra da böyle olmaya devam edecektir. Kimse koskoca bir metropolün yıkılıp yenide inşa edilmesini beklemiyor…

Meselenin maddi yönü böyle bir çıkmazda iken manevi olarak bir çıkış aramanın yolları da tamamen kapatılmaya çalışılmaktadır. Özellikle bir kısım bilim budalaları insanları tevekkülden, teslimiyetten, maneviyata yönelmekten şiddetle sakındırmaktadır. Öyle ki hocalar bu minvalde bir şey konuşmasın diye muazzam bir psikolojik baskı kurulmuş durumda. Açık söylemek gerekirse de başarılı oluyorlar.

Jeoloji, fay hattı, falan filan eyvallah da… Bu fayın bir gece 4’de herkes uyurken küt diye kırılması var, bir de üç beş sefer de azar azar kırılması var. Bunun tayinini yapan kim?

Maddeye bakarsak yağmur da suyun buharlaşıp, yükselip, yoğunlaşarak yeryüzüne inmesinden ibarettir; ancak güneş istediği kadar su buharlaştırsın Allah yağdırmadıkça yağmur yağabiliyor mu? Bütün bilim adamları bir araya gelse bir damla yağmur yağdırabiliyor mu? Hayır. Yağmur yüklü bulutlar geçip gidiyor, sadece Allah’ın dilediği yere suyunu boşaltıyor. Ve bunun da bir keyfiyeti var; ince ince yağıp toprağı suya kandırarak da yağabiliyor, bir anda dağları şehirleri binaları söküp götürecek bir afet şeklinde de? Bütün bunlara malik olan kimdir?

“lillâhi’l-vâhidi’l-kahhâr”

Depremler dünya var olduğundan beri var, kıyamete kadar da var olacak. Ancak ne zaman, nerede ve ne şekilde vuku bulacağı Allah’ın takdirindedir. Kula düşen imkân nispetinde tedbir almak ve Allah’ın takdirine boyun eğmektir. Yaşananlardan ibret alarak ahiret hayatına hazırlıklı olmaktır. Peygamberimiz (s.a.s.) buyurdu ki:

“Lezzetleri kesip atan ölümü çok hatırlayın.” (Tirmizî, “Zühd” 2, nr: 2307; vd.)

Biz ölümü unutunca işte böyle afetlerle, kazalarla, depremlerle soğuk yüzünü gösterip kendisini hatırlatıyor bize. “Dünya budur, başka bir şey sanmayın, akşam varsınız sabah yoksunuz, ömrünüzü harcadığınız her şey bir enkaz yığınından başka bir şey değil” ikazında bulunuyor… Yoksa kibirden başımız secdeye gitmiyor, aczimizi bilmiyor, ahireti hiç hatırlamıyoruz. Otomobil ve cep telefonu markalarıyla, daha lüks dairelerle, halının rengini perdeye uydurmakla, bir üst makama nasıl terfi ederiz, nasıl daha fazla gelir elde ederiz telaşıyla ebedi hayatımızı geçici ihtiraslara feda ediyoruz.

Bu nedenle depremler müminlerin ölüsüne şehadet olduğu gibi dirisine de rahmettir.

Musibetlerden ibret almak, alabilmek mümin için büyük bir nimet büyük bir rahmettir. Allah Teâlâ cümlemizi bu ikazlara kulak verip ebedi hayatını önceleyen ve ölüme hazırlık yapan kullarından eylesin… Her şeyi madde ile izah etmeye çalışarak manayı ıskalamaktan muhafaza eylesin. Âmin.

Allah Teala göçük altında kalarak vefat eden şehitlerimize rahmet eylesin, tedavi gören yaralılarımıza acil şifalar, yakınlarını kaybeden kardeşlerimize de sabrı cemiller ihsan eylesin…

Not: Kimsenin bilimsel çalışmalarına, tedbir ve ikazlarına karşı değiliz. Malzemeden çalan müteahhitleri, usulsüzlüğe imza atan yetkilileri, ihmal ve ihlallerle insan hayatı üzerine kumar oynayan gafilleri aklamak niyetinde hiç değiliz. Sadece biz müminler için dünyanın bir takım sebeplerden ibaret olmadığını hatırlatmak istedik.

The post DEPREM KORKUSU – MADDEYE ODAKLANIP MANAYI ISKALAMAK first appeared on Mesut Özbilir.